Met de goedkeuring van de verordening verplicht conformiteitsattest van 27 juni 2022 heeft het lokaal bestuur zich geëngageerd om de woningkwaliteit van woningen die te huur, verhuurd of ter beschikking gesteld worden op zijn grondgebied te verbeteren. Op die manier wenst het lokaal bestuur natuurlijke personen of rechtspersonen die als houder van het zakelijk recht of als (onder)verhuurder een woning te huurstellen, verhuren of ter beschikkingstellen te stimuleren om de desbetreffende woning te verbeteren op het vlak van woningkwaliteit.
De conformiteit van een woning die verhuurd wordt of te huur of ter beschikking gesteld wordt, blijkt uit het conformiteitsattest dat de burgemeester afgeeft op eigen initiatief of op verzoek. Het gaat momenteel in essentie over zelfstandige woningen, kamers (al dan niet voor studenten) en kamers voor seizoenarbeiders, Hiertoe zal tijdens een conformiteitsonderzoek vastgesteld worden of de woning voldoet aan de elementaire veiligheids-, gezondheids- en woonkwaliteitsvereisten.
Op basis van de Vlaamse Codex Wonen van 2021 moet elke woning voldoen aan de elementaire veiligheids-, gezondheids- en woonkwaliteitsvereisten.
De burgemeester kan in een conformiteitsattest vaststellen dat een woning voldoet aan deze vereisten en aldus conform is, op eigen initiatief of op verzoek van de (onder)verhuurder of houder van het zakelijk recht. De houder van het zakelijk recht is de persoon of de personen met een recht van volle eigendom, opstal, erfpacht of vruchtgebruik met betrekking tot een gebouw of een woning.
Een conformiteitsattest is in principe 10 jaar geldig. Het lokaal bestuur beschikt over een verordening waarbij de geldigheidsduur in bepaalde situaties beperkt wordt 5 jaar.
Het lokaal bestuur wenst de woningkwaliteit van de woningen op haar grondgebied te verbeteren middels het continueren van het verplicht conformiteitsattest voor woningen die te huur, verhuurd of ter beschikking gesteld worden.
Art. 3.2 van de Vlaamse Codex Wonen van 2021 bepaalt dat de gemeenteraad bij verordening het conformiteitsattest verplicht kan stellen, wijzigen of herzien na een voorafgaand, niet-bindend advies te hebben ingewonnen bij het Agentschap Wonen in Vlaanderen.
De gemeente Arendonk telt volgens de website www.provincies.incijfers.be 1 369 huurwoningen en 4 168 eigenaarswoningen (1 januari 2024). Hoewel deze cijfers eerder indicatief zijn, tonen ze wel aan dat het niet realistisch is om alle huurwoningen in een tijdsbestek van enkele jaren te onderzoeken. De Vlaamse Codex Wonen laat differentiatie toe, o.m. in de vorm van een gefaseerde invoering van het conformiteitsattest.
De gemeente Arendonk wenst het conformiteitsattest te verplichten bij alle nieuwe verhuringen, te huur of ter beschikkingstellingen. Op deze wijze zal elke nieuw verhuurde woning vanaf 1 januari 2023 voldoen aan de vereiste woonkwaliteitseisen. Deze werkwijze maakt communicatie naar alle betrokkenen eenvoudig en duidelijk en maakt een woningcontrole op het moment van leegstand tussen 2 verhuringen mogelijk.
Tijdens een bilateraal overleg met Kempens Woonplatform van 22 september 2025 omtrent de verordening verplicht conformiteitsattest werd deze fasering geëvalueerd en werd geconcludeerd dat het aangewezen is om de huidige fasering te behouden.
Het lokale bestuur acht het belangrijk dat ook sociale huurwoningen voldoen aan de minimale normen van de Vlaamse Codex Wonen. Dit neemt niet weg dat er een apart traject werd uitgestippeld voor het sociaal huurpatrimonium in eigendom van de woonmaatschappij. Elke woonactor brengt reeds een aantal woningkenmerken in kaart voor elke sociale huurwoning en dit met het oog op de renovatieplanning. Daarnaast is het ook vanuit praktische overwegingen gerechtvaardigd om een apart traject af te spreken voor sociale huurwoningen in eigendom van de woonmaatschappij. Zo kan er bv. na renovatie van een project een woningonderzoek gebeuren bij al deze woningen. Binnen het lokaal woonoverleg werd dit afzonderlijk traject voor het sociaal woonpatrimonium reeds vastgelegd. Ook voor de woningen die de woonmaatschappij inhuurt op de private huurmarkt werden afspraken gemaakt met het oog op het verkrijgen van een conformiteitsattest.
De gefaseerde invoering van een verplicht conformiteitsattest is een proactieve strategie om te controleren of woningen conform zijn. De normen zelf inzake conformiteit zijn en blijven voor het hele grondgebied van toepassing, ook wanneer er voor de woning in kwestie (nog) geen verplicht conformiteitsattest ingesteld is. De gefaseerde invoering creëert geen nieuwe normen inzake kwaliteit. De gefaseerde invoering ontslaat houders van het zakelijk recht - zowel private als sociale – of (onder)verhuurders niet van de verplichting steeds conforme woningen te verhuren of ter beschikking te stellen. De bestaande initiatiefrechten van huurder, houder van het zakelijk recht of burgemeester om op elk moment een woningonderzoek aan te vragen blijven onverminderd bestaan. De gefaseerde invoering van het conformiteitsattest kan nooit door het lokaal bestuur worden ingeroepen om dergelijk verzoek te weigeren.
Aan het uitvoeren van woningonderzoeken is een kost verbonden. Een deel van de kosten kan potentieel verhaald worden op de aanvrager middels een retributie, cf. het gemeentelijk retributiereglement op het uitvoeren van een conformiteitsonderzoek. Ook indien het conformiteitsattest verplicht is, kan de retributie behouden blijven.
Over de definitieve ontwerptekst werd in uitvoering van art. 3.2 van de Vlaamse Codex Wonen van 2021 een voorafgaand, niet bindend advies gevraagd bij het Agentschap Wonen in Vlaanderen.
Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder:
1° houder van het zakelijk recht: de persoon of de personen zoals bepaald in art. 1.3, §1, eerste lid, 22° van de Vlaamse Codex Wonen van 2021.
§1. Elk natuurlijke persoon of rechtspersoon die als houder van het zakelijk recht of (onder)verhuurder een woning te huur stelt, verhuurt of ter beschikking stelt, moet een geldig conformiteitsattest kunnen voorleggen.
Bij verhuur, wordt het conformiteitsattest ten laatste verplicht gesteld op de dag dat de huurovereenkomst wordt ondertekend om de huurder maximaal te informeren vooraleer hij zich juridisch verbindt tot bepaalde verplichtingen.
Bij terbeschikkingstelling moet het conformiteitsattest ten laatste op de eerste dag van de terbeschikkingstelling beschikbaar zijn.
In geval van te huurstelling, moet het conformiteitsattest op de eerste dag van de te huurstelling aanwezig zijn.
§2. De verplichting in de eerste paragraaf geldt voor alle nieuwe verhuringen, te huur of terbeschikkingstellingen vanaf 1 januari 2023.
Hierbij wordt een uitzondering gemaakt voor woningen die worden verhuurd, te huur of ter beschikking gesteld door de woonmaatschappij.
Zolang niet aan de verplichting in artikel 2 voldaan is, wordt er een jaarlijks terugkerende verplichting opgelegd om het conformiteitsattest aan te vragen.
Als het bestaand conformiteitsattest vervalt tijdens de periode van verhuring, ter beschikkingstelling of tehuurstelling, begint de jaarlijkse aanvraagverplichting te lopen op de dag van dat verval.
Inbreuken op bepalingen van deze verordening worden gesanctioneerd met een administratieve geldboete en worden opgelegd door de daartoe aangestelde ambtenaar conform de procedure vervat in de wet van 24 juni 2013 betreffende de gemeentelijke administratieve sancties.
Alle houders van het zakelijk recht of (onder)verhuurders zijn hoofdelijk en ondeelbaar gehouden zijn tot de betaling van de administratieve geldboete.
De verordening verplicht conformiteitsattest van 27 juni 2022 wordt met ingang van 1 januari 2026 opgeheven.
Onderhavige verordening verplicht conformiteitsattest treedt in voege op 1 januari 2026 en wordt bekend gemaakt overeenkomstig artikel 285 t.e.m. 287 van het decreet van 22 december 2017 over het lokaal bestuur.